دانلود پایان نامه

و پويايي شهري در قالب نياز به زير ساخت هاي حمل و نقل شهري شكل مي گيرد كه شامل جاده ها، خيابان ها، سيستم حمل و نقل شهري و حتي پياده روها مي باشد. در نتيجه يك گستره متعدد از الگوهاي شهري، ساختارهاي فضايي و سيستم حمل و نقل شهري وجود دارد. در همه جاي دنيا شهرنشيني شامل افزايش بي رويه جمعيت در شهرها و در نتيجه افزايش مسافرت هاي درون شهري مي باشد. به طور معمول عكس العمل شهرها به افزايش حمل و نقل، ساخت بزرگراه ها و خطوط ترانزيت است. (بحريني، 98:1381)
در كشورهاي پيشرفته احداث جاده ها و خيابان هاي شهري و افزايش حجم وسايل نقليه و حمل و نقل شهري به ايجاد ساختار جديد شهري منتهي شده است. ساختارهاي فضايي شهري كه امروزه شاهد آن هستيم تنها با توجه به مسئله وجود وسائط نقليه بنا شده است كه اين امر يك عامل تبعيض آميز مي باشد.
افزايش ايمني تردد وسايل نقليه در معابر مي تواند با آموزش اجراي فرهنگ صحيح ترافيكي كه بخشي از آداب رفتاري در جامعه محسوب مي گردد بدست آيد. اجتماعي كه در آن رانندگان وسايل نقليه قوانين راهنمايي و رانندگي را رعايت كرده و خود را نسبت به اجراي دقيق مقررات وضع شده مسئول بدانند، مشكلات به مراتب كمتري در مقايسه با جامعه بدون توجه به اجراي دقيق و صحيح مقررات ترافيكي خواهد داشت. (مردي، 23:1380 )
عدم وجود ايمني در معابر باعث بروز حوادث ناگواري مي گردد، به طوري که هر ساله حدود 2/1 ميليون نفر در دنيا در حوادث جاده اي کشته مي شوند که در حدود ٧٠ درصد آنها مربوط به کشورهاي در حال توسعه است. در کشور ما نيز عليرغم کمبودها و اشکالات عديده در ثبت و تحليل سوابق آمار تصادف ها، شواهدی چون تصادف ها مهمترين عامل مرگ و مير، بالا بودن هزينه تصادف ها در کشور و ١٠ تا ١٥ برابر بودن نسبت تصادف ها نسبت به کشورهاي توسعه يافته، نشان دهنده اين مطلب است که چنانچه مطالعه دقيقي در جهت بهبود وضعيت ايمني شهرهاي کشور صورت نگيرد، در سال هاي آتي با افزايش وسايل نقليه، ميزان تصادف ها و در نتيجه اثرات منفي اقتصادي و رواني ناشي از آن به شدت افزايش مي يابد.
نکته حائز اهميت اين است که کاهش ميزان تصادف ها در کشورهاي توسعه يافته، بر پايه مطالعات علمي گسترده در حوزه ايمني بوده است و سودمند بودن طرح هاي مطالعاتي و اجرايي در زمينه ايمني در شهرها را نشان مي دهد. به عنوان نمونه مي توان به کاهش ٦٧ درصدي ميزان تصادف ها در بين سال هاي ١٩٣٥ تا ١٩٦٠ و کاهش ٥٠ درصدي در بين سال هاي ١٩٦٠ تا ١٩٨٤ در آمريکا بر اثر مطالعات گسترده درخصوص ايمني و اجراي آنها اشاره نمود.

1-1 – طرح مسئله و ضرورت تحقیق

حمل و نقل و ارتباطات از بخشهاي زيربنايي در اقتصاد هر کشور به حساب مي آيد و اين پديده امروز به عنوان يکي از شاخص هاي توسعه يافتگي کشورها محسوب مي شود. سياست هاي حمل و نقل در سراسر جهان به وضوح نيازمند رشدي هستند تا پا به پاي تمايل فزاينده براي جابجايي، توسعه يابند و کيفيت زندگي را حفظ کنند. در اين راستا کاهش تصادف ها يک موضوع کليدي به حساب مي آيد. ( تيماس، 1383 )
امروزه تعداد تصادف ها در شهرهاي کشور ما رو به افزايش است و در نتيجه خسارت هاي مالي ناشي از آنها که بر خانواده ها و دولت تحميل مي شود، بسيار بالا بوده و با توجه به اينکه خسارت هاي مالي و جاني رواني و اجتماعي در مواردي غيرقابل جبران مي باشد، ضرورت دارد به منظور جلوگيري از خسارت تصادف های رانندگي، راه کارهاي موثري به اجرا گذارده شود. ( سلماني و ديگران، 88:1387 )
بشر امروز هر ساله شاهد صدها ميليون تصادف است. برابر آمار سازمان بهداشت جهاني ضايعات انساني اين تصادف ها حدود يک ميليون کشته و ده ها ميليون مصدوم شديد و معلول است. (رازاني، 45:1383) تصادف های ترافيکي از عوامل بسيار مهم مرگ و مير و صدمات شديد جاني و مالي بوده و آثار سنگين اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي آن، جامعه بشري را به شدت مورد تهديد قرار داده است. در کشورهاي توسعه يافته همگام با توسعه ساير بخش ها، موضوع ايمني نيز مورد توجه قرار گرفته و با انجام مطالعات و اتخاذ تدابير لازم سعي شده است که تصادف ها و پيامدهاي ناشي از آن را تا حد ممکن کاهش دهند؛ ولي متاسفانه در اکثر کشورهاي جهان سوم، تعداد و نرخ تصادف ها همواره سير صعودي داشته است. کاهش خسارات ناشي از تصادف ها نيازمند بررسي و تحليل عوامل و اصلاح بعضي از مقررات موجود و هماهنگي بيش از پيش ارگانهاي ذيربط مي باشد.
در کشور ما، مرگ و مير ناشي از تصادف های رانندگي بسيار رقت بار و تاسف انگيز است. اصولاً حوادث، علت نخست مرگ و مير در سنين زير ٤٠ سال بوده و در صدر آن حوادث ترافيکي قرار دارد. عواملي همچون نحوه ي رانندگي، قوانين راهنمايي و رانندگي و نظارت بر اجراي آنها، وضعيت ايمني جاده ها، کيفيت خودروها و فرهنگ عابرين و سرنشينان خودروها در بالا رفتن آمار مزبور به تلفات انساني موثر است. (شاهي، 12:1382)
عوامل موثري در بروز تصادف ها دخيل هستند که در سه عنوان کلي راه، وسيله نقليه و عامل انساني تقسيم مي شوند و هر کدام از اين عوامل هم زيربخش هاي گوناگوني را در بر مي گيرند. (پيوندي، 277:1384) امروزه کارشناسان تصادف های رانندگی، ارکان انساني را به عنوان قويترين عنصر به حساب مي آورند. بنابر اين منطقي است که جامعه تمام تلاش خود را بر انسان متمرکز کند. (عامري و ديگران،258:1388) بنابر اين امروزه مديريت و كنترل ترافيك از جمله مسائل اصلي و اساسي تمام شهرها در جهان و همچنين ايران مي باشد. بطوري كه در ص
ورت عدم اعمال و اجراي مديريت و كنترل ترافيك جوامع انساني كه بشدت به آن وابسته شده و از آن تاثير مي پذيرد دچار هرج و مرج مي شود. با افزايش توليد و استفاده از خودرو در سطح جهان و همچنين ايران اين پديده اجتماعي و فنآوري نيازمند ايجاد قوانين و مقررات خاصي در جهت مديريت و كنترل ترافيك مي باشد.
مهندسي ترافيك، آموزش و اجراي مقررات سه ركن اصلي و مهم مديريت و كنترل ترافيك است. مهندسي ترافيك به تمامي امكانات فيزيكي) از جمله راه و علائم راهنمايي و رانندگي (كه در جهت امكان پذيري و تسهيل رفت و آمد وسايل نقليه فراهم مي گردد و همچنين ارايه و نصب علائم راهنمايي و رانندگي كافي و مناسب اطلاق مي گردد. (رضايي،2:1380)

1-2- اهداف تحقیق

با بررسی تحقیقات علمی در زمینه حوادث ترافیکی، به نظر می رسد در بررسی علل موثر در وقوع تصادفات رانندگی تنها عواملی همچون شرایط جوی، درجه حرارت، نزولات آسمانی و … در ردیف عوامل محیطی دخیل دانسته شده است؛ و جای عوامل کالبدی همچون نحوه استفاده از زمین یا کاربری شهری (مسکونی، تجاری، خدماتی و …) و شدت استفاده از زمین یا تراکم نادیده گرفته شده است. از این رو اهداف زیر را برای این تحقیق می توان در نظر گرفت:
1. تجزیه و تحلیل تصادفات رانندگی درون شهری از نظر مکان وقوع حادثه
2. بررسی ارتباط نحوه استفاده از زمین شهری بر وقوع تصادفات رانندگی
3. بررسی ارتباط شدت استفاده از کاربری های شهری بر وقوع تصادفات رانندگی
4. ارائه راهکار های موثر در جهت کاهش تصادفات رانندگی

1-3- سوالات تحقیق

این تحقیق با مطالعات خود سعی در دست یابی به پاسخی برای پرسش های زیر دارد:
1. نحوه توزیع فضایی حوادث ترافیکی در سطح شهر شیراز چگونه است؟
2. آیا ارتباطی میان کاربری های شهری موجود و وقوع حوادث ترافیکی وجود دارد ؟
3. آیا ارتباطی میان تراکم کاربری های شهری موجود و وقوع حوادث ترافیکی وجود دارد ؟

1-4- فرضيه تحقيق

در این ارتباط با موضوع این تحقیق فرضیه های زیر مطرح می شوند:
1. به نظر می رسد بین تعداد حوادث رانندگی در شهر و فاصله از مرکز شهر ارتباط وجود دارد.
2.به نظر می رسد نوع کاربری های موجود در بدنه محور های شهری بر وقوع حوادث ترافیکی تاثیر گذار است.
3. به نظر می رسد با افزایش سطح کاربری های شهری ( خصوصاً کاربری تجاری خرد و ریز دانه) با افزایش تعداد حوادث ترافیکی مرتبط است.
4. به نظر می رسد افزایش تراکم شهری با افزایش تعداد حوادث ترافیکی همراه است.

1-5- روش تحقيق

این تحقیق را بر اساس نوع هدف آن می توان از انواع تحقیقات کاربردی و از لحاظ روش انجام کار، در رده تحقیقات توصیفی – تحلیلی قرار داد که سعی دارد با شناخت عوامل محیطی و کالبدی تاثیر گذار در حوادث ترافیکی و تحلیل فضایی مکان وقوع آنها، باعث ارتقاء کیفیت رانندگی و کاهش حوادث و سوانح ترافیکی شود.
جمع آوری اطلاعات در این تحقیق به دو صورت کتابخانه ای- اسنادی و پیمایشی مبتنی بر پرسشنامه است. روش کتابخانه ای در ارتباط با پیشینه موضوع و مبانی نظری تحقیق و مطالعه میدانی به منظور شناخت واقعیت موجود بر زمین و در قالب ابزار پیمایشی پرسشنامه خواهد بود.
در واقع با بررسی ادبیات موضوع و بررسی تحولات در این رابطه با استفاده از داده های در دسترس و تحقیقات پرسشنامه ای ابتدا توزیع فضایی حوادث ترافیکی سنجیده و در مرحله بعد سعی در شناخت تاثیر عوامل کالبدی بر وقوع آن دارد.

1-6- مراحل تحقيق

1-7- روش تجزيه و تحليل اطلاعات

در مرحله اول مبانی نظری کار جمع آوری گردیده و دیدگاه های مختلف مورد بررسی قرار می گیرد و در مرحله بعد از مشخص گردیدن شاخص هایی همچون تعداد و توزیع مکانی وقوع حوادث ترافیکی، پرسشنامه مربوط به جمع آوری اطلاعات کاربری و تراکم تهیه می گردد. تجزیه و تحلیل این داده ها در محیط SPSS و با استفاده از آزمونهای همبستگی صورت می پذیرد و برای سنجش و پراکندگی فضایی و همچنین مقایسه نقشه کاربری ها و تراکم از نرم افزار ARC GIS استفاده خواهد شد. همچنین آنالیز مجاورت ها، تعداد و تراکم وقوع حوادث ترافیکی و فاصله محل وقوع تا مرکز شهر از طریق GIS انجام خواهد شد.

فصل دوم :
مبانی نظری و سوابق مطالعاتی

مقدمه

حوادث ناشی از رانندگی هر ساله جان تعداد بسیار زیادی از افراد جهان را می گیرد. از نظر تعداد قربانیان حادثه ی رانندگی، متاسفانه ایران با بیش از 25،000 کشته در چند سال اخیر بالاترین رتبه را به خود اختصاص داده است. با توجه به رشد روز افزون تعداد وسایل نقلیه و افزایش سرعت با احداث راه های جدید تر، پیش بینی می شود تا سال 2020 تصادفات رانندگی به سومین عامل اصلی مرگ و میر تبدیل شوند.
بدون شک مهم ترین هدف هر سیستم حمل و نقل و ترافیک سالم شهری کاهش تعداد تصادفات، به ویژه تصادفات جرحی و فوتی است. تجزیه و تحلیل تصادفات یکی از ابزار های غیر قابل چشم پوشی در نیل به این هدف می باشد. از اين رو كشورهاي پيشرفته تحقيقات وسيع و دامنه‌داري در دانشگاهها و مراكز تحقيقاتي راجع به علل وقوع تصادفات و راههاي جلوگيري از آنها و ارزيابي و محاسبه ميزان ضايعات و هزينه آنها انجام يافته و يا در حال انجام است و با به كارگيري
نتايج اين تحقيقات به موفقيتهاي چشمگيري در كاهش روند صعودي ميزان تصادفات نائل آمده‌اند.
كشورهاي در حال توسعه به نسبت كشورهاي توسعه يافته به لحاظ امكانات حمل و نقل ضعيف و در سطح پاييني هستند به طور مثال كشورهاي توسعه يافته به نسبت جمعيت خود حدود 20 برابر كشورهاي در حال توسعه وسايل نقليه و حدود سي برابر آنها شبكه راههاي مطلوب و استاندارد دارند. ميزان و شدت تصادفات در كشورهاي در حال توسعه در مقايسه با كشورهاي توسعه يافته به مراتب بالاتر است، در اين كشورها مرتباً تعداد وسايل نقليه افزايش يافته و رشد بي‌رويه جمعيت به صورت يك اهرم فشار اين روند را تشديد مي‌كند با وجود اين جاده‌ها به لحاظ كمي و كيفي بهبود نيافته، استانداردهاي ايمني وسايل نقليه در حد مطلوبي رشد نكرده، پليس از نظر تجهيزات، پرسنل و آموزش قادر به برخورد موثر و اعمال نظارت كافي بر مقررات نمي‌باشد؛ همچنين استفاده كنندگان از جاده‌ها آموزش‌هاي لازم براي ارتقاي فرهنگ حم

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید