دانلود پایان نامه

وسايل ارتباط جمعي را براي كشورهاي توسعه يافته و همچنين كشورهاي توسعه نيافته، نتوان از ابزار ممتاز توسعه انگيزي تلقي كرد، لااقل مي‌توان آنها را از عوامل توسعه يافتگي و صنعتي شدن شناخت.

به طور خلاصه مي‌توان گفت كه گسترش ناگهاني و شديد ارتباطات جمعي در طول نيم قرن اخير در زمينه آگاهي‌ها و فرهنگ انساني در خصلت مشخص پديد آورده است:
1- ظهور تكنيك‌هاي جديد ارتباط از زمان اختراع صنعت چاپ تا ايجاد دستگاه‌هاي نوين ضبط و پخش برنامه‌هاي تلويزيوني در سال‌هاي اخير، سبب شده است كه انتقال اطلاعات و معلومات و انديشه‌ها كه مظهر ارتباط جمعي است، به يك نهاد نسبتاً خودمختار تبديل گردد. نهادي كه داراي تشكيلات و تجهيزات خاص، نيروي انساني متخصص، اصول حرفه‌اي و مقررات قانوني مخصوص مي‌باشد. ساير ارتباطات اجتماعي همچنان مانند گذشته بر مبناي روابط مستقيم و بدون واسطه افراد استوارند. بنابراين مطالعه چگونگي همزيستي اين دو نوع ارتباط اجتماعي – ارتباط جمعي و ارتباط فردي – در هر جامعه و هر دوره خاص، داراي اهميت فراوان است.
2- با وجود آنكه ارتباط جمعي به يك نهاد خاص تبديل شده است و وسايل مادي و نيروي انساني مخصوص به خود در اختيار دارد و در گسترش آگاهي و فرهنگ جوامع نقش حساسي به دست آورده است، در عين حال فقط از يك خودمختاري نسبي برخوردار مي‌باشد. زيرا ارتباط جمعي جزئي از يك مجموعه است كه در آن عناصر مختلفي نظير نظام آموزشي، سطح و شكل توسعه اقتصادي و اوضاع و احوال فرهنگي، هر يك به ديگري وابستگي دارند به همين جهت توسعه و پيشرفت آن نيز به عوامل خاصي چون آموزش عمومي، آزادي سياسي، گسترش صنعتي و ثروت اقتصادي وابسته است. محتواي پيام‌هاي ارتباطات جمعي نيز به همان نسبت كه به ايجاد شرايط خاص محيط فرهنگي كمك مي‌كند، خود منعكس كننده اين شرايط به شمار مي‌رود
(معتمدنژاد، 1379، صص 119-115).

2-2-2 وسايل ارتباط جمعي
دانسي Danesi رسانه‌ها را به سه دسته تقسيم مي‌كند:
رسانه‌ها را مي‌توان به سه مقوله‌ي اساسي تقسيم كرد:
* رسانه‌ي طبيعي: رسانه‌اي كه از طريق آن ايده‌ها به شيوه‌اي زيست‌شناختي (از طريق صدا، حالات چهر، اشارات دست و غيره) انتقال مي‌يابند.
* رسانه‌ي ساخته شده: رسانه‌اي كه از طريق آن ايده‌ها به وسيله‌ي برخي وسايل ساخته شده (كتاب، نقاشي، مجسمه، نامه، و غيره) بازنمايي و منتقل مي‌شوند.
* رسانه‌ي مكانيكي: رسانه‌اي كه از طريق آن ايده‌ها به وسيله‌ي اختراعات مكانيكي مانند تلفن، راديو، تلويزيون، رايانه و غيره انتقال مي‌يابند(2دانسي، 1387، ص 26).
بدون شك، بين رسانه‌هاي ساخته شده و مكانيكي وجوه مشترك زيادي وجود دارد. اولي، دومي را هم شامل مي‌شود. زيرا رسانه‌هاي مكانيكي در واقع انواع خاصي از رسانه‌هاي ساخته شده هستند. رسانه‌هاي «غير زيست‌شناختي» را مي‌توان به سه دسته‌ي گسترده تقسيم كرد: چاپي، الكترونيك و ديجيتال. اساساً اين رسانه‌ها از نظر آن چيزي كه شيوه‌ي بيان خوانده مي‌شود، با هم تفاوت دارند. يعني رسانه‌هاي چاپي از نظر شيوه‌ي رمز گذاري پيام‌هايشان، اين امكان را براي افراد فراهم مي‌آورند كه پيام‌هاي كلامي خود را بر سنگ، ديواره‌ها، پاپيروس، كاغذ و ساير سطوح يا مواد نگهدارنده‌ي خط
«بيان كنند». رسانه‌هاي الكترونيك به افراد اجازه مي‌دهند كه پيام‌هاي خود را از طريق كانال الكترونيك با استفاده از وسايلي چون ضبط، راديو و تلويزيون بيان كنند. ضبط چيزي است كه صدا را ضبط مي‌كند مانند نوار و سي‌دي. راديو سيستمي شنيداري است كه امكان ارسال و دريافت سيگنال‌هاي راديويي (امواج الكترومغناطيس) را در وسايلي به نام راديو فراهم مي‌كند. تلويزيون سيستمي است كه ارسال تصاوير ديداري را همراه با صدا به صورت امواج الكترو مغناطيس كه از طريق وسايل گيرنده‌اي به نام دستگاه تلويزيون به شكل اوليه بازگردانده مي‌شوند، ممكن مي‌سازد. رسانه‌هاي ديجيتال بر سيستم‌هاي رايانه‌اي مانند اينترنت، ماتريسي از شبكه‌ها كه رايانه‌هاي سرتاسر دنيا را به هم وصل مي‌كند، و وب جهان گستر – خدمات دهنده‌اي اطلاعاتي در اينترنت كه از سايت‌ها و فايل‌هاي به هم مرتبط تشكيل شده و با برنامه‌اي به نام مرورگر قابل دسترسي است – متكي هستند. (دانسي، 1387، ص 26).

3-2-2- رادیو
جهان معاصر، جهان جنگ رسانه‌هايي‌ست كه به مددِ فن‌آوري‌هاي افسانه‌اي و موقعيت ويژه‌ي خود بيشتر از هر عامل ديگري در هدايت توده‌هاي مردمي نقش ايفا مي‌كنند.
رسانه‌هاي ديداري و شنيداري از چنان قابليتي برخوردارند كه مي‌توانند در كوتاه مدت با برنامه‌سازي‌ها، فضاسازي‌ها، تبليغات و راهكارهاي ويژه‌ي خود معادلات سياسي، فرهنگي و اجتماعي را متحول كنند.
عصر امروز را عصر سلطه ارتباطات مي‌نامند، چرا كه رسالت اطلاع‏رساني در مورد همه مسائل جهان، بر دوش رسانه‏هاي جمعي است. امروزه رسانه‌ها با گسترش مرزهاي جغرافيايي، فرهنگي و سياسي، هويت انسان معاصر را نيز تحت‌تاثير قرار داده‌اند، به طوري كه مي‌توان هويت انسان مدرن را هويت رسانه‌اي شده نام گذاشت.
افزايش نقش وسايل نوين ارتباط جمعي دربخش‌هاي مختلف زندگي بشري سبب شده است ازتوان بالاي ‏رسانه در تحولات گوناگون استفاده شود ونقش رسانه‌ها درآگاهي، هموار‌سازي وگسترش بحران‌ها برجسته ‏گردد. به بيان ديگر، رسانه‌ها همان گونه که در تضعيف پايه هاي امنيتي مؤثرند، مي
توانند در ايجاد وتحکيم ‏آن نيز سهم فراواني داشته باشند. همچنین نباید از یاد برد که تلاش‌هاي مربوط به استفاده از تكنولوژي ‏ارتباطي در فرايند توسعه ابتدا با استفاده از راديو آغاز شد. هنوز اين رسانه ارزان و با انعطاف بيشتر از ساير ‏رسانه‌ها در پروژه‌هاي توسعه مورد استفاده قرار مي‌گيرد و تقريباً سه چهارم سكنه كشورهاي در حال توسعه از ‏راديو استفاده مي‌كنند. ‏
1-3-2-2- ویژگیهای رادیو
رادیو‌ها دیربازی است که به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای اطلاع‌رسانی در جوامع مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. در دهه‌های اخیر پیش‌بینی می‌شد که با ایجاد تکنولوژی‌های نو ارتباطی همچون شبکه‌های تار‌گستر، ماهواره‌ها و سیستم‌های اطلاع‌رسانی سیار نقش این رسانه ارتباطی کم‌رنگ‌تر گردد. اما رادیوها ضمن نگهداشتن هواداران قدیمی خود، با سازگار کردن تکنولوژی‌های نوین تولید و پخش بر تعداد شنوندگان خود افزوده‌است.
اولين سيستم بدون سيم (از طريق امواج الكترومغناطيسي) براي ارسال سيگنال‌هاي الكتريكي از طريق هوا در ابتدا «بي‌سيم» و اندكي بعد «راديو تلگراف» ناميده شد(كه «راديو» مخفف آن است). اصول علمي زيربنايي براي توسعه‌ي راديو به وسيله‌ي فيزيكدان بريتانيايي، جيمز كلارك مكسول توضيح داده شد. اما گوگليلمو ماركني3 مهندس برق ايتاليايي الاصل آمريكايي اين اصول را براي اختراع اولين دستگاه راديوي بي‌سيم واقعي جهان در سال 1895 به كار برد. سيستم راديويي او مي‌توانست سيگنالي تا فاصله نزديك به 3 كيلومتر ارسال و دريافت كند.
در سال 1901 ماركني يك وسيله توليد جريان متناوب ساخت كه مي‌توانست سيگنال‌ها را بسيار دورتر و با پارازيت كمتر بفرستد. حدود دو دهه‌ي بعد، اين مولد به يك فن‌آوري تجاري تبديل شد كه راديو را به عنوان اولين رسانه‌ي جمعي الكترونيك به دنيا معرفي كرد. در ايالات متحده، اولين پخش راديويي عمومي برنامه‌ريزي شده‌ي منظم از ايستگاه كي‌دي‌كي‌آي در پتسبورگ [ايالت] پنسيلوانيا در سال 1920 صورت گرفت. پس از آن به فاصله‌ي كوتاهي، ايستگاه‌هاي ديگري در سراسر آمريكا سر برآوردند و شركت‌هايي چون شركت راديوي آمريكا (آرسي‌آي) و وستينگ‌هاوس، شبكه‌هاي راديويي براي توليد و مشاركت در توليد برنامه راه‌اندازي كردند. در اواسط دهه 1920، راديو در كنار فيلم، به يك رسانه‌ي جمعي پرطرفدار تبديل شد و در راديو در زمينه موسيقي، نمايشنامه، تبليغات و كلاً ارتباطات كلامي جريان سازي مي‌گردد. راديو در مقايسه با چاپ به افراد بيشتري مي‌رسيد. نه تنها به اين دليل كه بلافاصله فواصل بيشتري را تحت پوشش قرار مي‌داد، بلكه به اين خاطر كه مخاطبان آن الزاماً مجبور به داشتن سواد چاپي نبودند. بنابراين، برنامه‌ريزي‌هاي آن براساس خواست توده‌ها انجام مي‌گرفت. در نتيجه، راديو فرهنگ پاپ– فرهنگي كه براي همه بود نه فقط «اديبان» و «صاحب‌نظران» – را به وجود آورد. بنابراين، راديو كهكشان الكترونيك را ايجاد كرد. كهكشاني كه در آن به طور فزاينده شكل استانداردي از حواس‌پرتي، براي استفاده‌ي تقريباً هر كسي به وجود آمد. زيرا گيرنده‌هاي راديو ارزان‌تر و تهيه‌ي آنها براي توده‌ها امكان‌پذيرتر شد.
پيشرفت راديو تاثير چشمگيري در افزايش اطلاعات و آگاهيهاي مردم بالاخص روستائيان در سراسر جهان برجا گذاشته است. اطلاعات سريع، به موقع و دقيق يك عنصر ضروري براي مبارزه با شايعات يا كاهش امكان بروز خشونت است. راديو بعلت حجم كم، داشتن نيروي اقناع و نفوذ فراوان، نيروي مزيتي و غافلگير كننده، دامنه انتشار وسيع و قابل استفاده بودن آسان در فرايند توسعه مي تواند نقش ارزنده اي داشته باشد اگر چه معايبي نيز دارد.
به کار گیری رادیو در ایران با افتتاح نخستین فرستنده‌های بی‌سیم موج بلند تهران با قدرت ۲۰ کیلو وات و طول دکل ۱۲۰ متر ، در ساعت ۳ بعدازظهر روز ششم اردیبهشت ماه سال ۱۳۰۵ در تهران آغاز شد. پیش از این، مدرسه بیسیم قشون کل در وزارت جنگ، به تعلیم نیروی متخصص جهت کار با این گونه ایستگاهها روی آورده بود و با ایجاد فرستنده‌های طول موج کوتاه ، گروهی از کارکنان این مدرسه به فرانسه اعزام شدند تا دوره‌های تخصصیتر را ببینند. به دنبال تصویب اساسنامة سازمان پرورش افکار در پانزدهم دی ماه ۱۳۱۷ شمسی ، کمیسیون رادیو ساخت دو دستگاه فرستنده موج کوتاه به قدرت ۲ و ۲۰ کیلو وات را به شرکت استاندارد انگلستان سفارش داد. کار نصب و راه‌اندازی فرستنده در اواخر سال ۱۳۱۸ صورت گرفت . پس از نصب دستگاه فرستنده و آماده سازی یک استودیوی موقت در عمارت بی‌سیم ، سرانجام رادیو تهران در چهارم اردیبهشت ماه ۱۳۱۹ افتتاح شد(محسنیان راد،1387).

به طور کلی سه دوره مختلف را برای رادیو می‌توان مشخص کرد:
دوره اول، رادیو در اختیار افراد معدود که توان خرید دستگاه گیرنده را داشتند و نیز مکانهای مشخصی همچون کافه‌ها و قهوه خانه‌ها بود همچنین استفاده و گوش دادن به رادیو معمولاً دسته جمعی بود در این دوره تبلیغات سیاسی بیشتر بر رادیو حکمفرما بود.
در دوره دوم، تعداد دستگاههای رادیو به واسطه اختراع ترانزیستور افزایش یافت و حجم آن بسیار کوچک شد به گونه‌ای که قابلیت حمل و نقل در مکانهای مختلف را داشت و قیمت آن بسیار ارزان شد. در این دوره استفاده از رادیو همه‌گیر و خصوصی شد و تبلیغات تجاری به رادیو راه یافت.
در دوره سوم، دیجیتالی شدن رادیو (افزایش بیشمار فرستنده های پخش رادیو)و همگرای
ی و تطابق آن با سایر رسانه‌ها از جمله (گوش دادن به رادیو از طریق گوشی همراه، کامپیوتر شخصی و تلویزیون دیجیتالی امکان پذیر است) رادیوهای اینترنتی است. بطور کلی در این دوره امکان انتخاب و گزینش برنامه های رادیو به واسطه تعاملی بودن آن زیاد شده است و امکانات چندگانه پخش صدای آن فرصت‌های زیادی را پیش روی شنوندگان و آگهی‌دهندگان گذاشته است. رادیوهای دوره سوم رسانه‌ای چندبعدی هستند.

کرایسل در کتاب «درک رادیو» می‌نویسد: رادیو رسانه‌ای کور است که پیام‌هایش از صدا و سکوت استفاده می کند… پیام رادیویی باید به درجات مختلف، محتوای مورد نظر را خلق کند و تصویر شخصی فرستنده پیام را بسازد… در رادیو باید بیشترین مساعی در جهت فایق آمدن بر محدودیت‌های رسانه و به وجود آوردن متون مختلفی باشد که به طور کلی بتوانیم آنها را در ذهن خود ببینیم(کرایسل، 1381، صص 1-4)4.

بسیاری از اندیشمندان ارتباطات «قدرت تخیل» را یکی از مزیت‌های رادیو ذکر کرده اند به قول کرایسلر تخیل اساساً با بازسازی جهان فیزیکی مادی سروکار دارد، زمانی که قابلیت‌های حسی خود را برای درک و تفسیر جهان به کار می بریم ظاهراً ابزار اولیه به حس بینایی مربوط می شود. بنابراین، اولین محرک تخیل، تصویری کرد

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید