دانلود پایان نامه

1-2- تحقيقات پيشين
براي پيشينه تحقيق، که به منظور دستيابي به مطالعات و تحقيقات انجام شده در زمينه خلاقیت صورت گرفت، به دانشگاهها و مراکز تحقيقاتي مراجعه شد و طي مطالعاتي که انجام شد تا کنون در زمینه برنامه‌سازی خلاق در رادیو تحقیقی انجام نشده است. درباره خلاقیت و ارتباط آن با موضوع‌های غیررسانه‌ای کارهای زیادی انجام شده ‌است، اما درباره بحث خلاقيت در سازمان‌هاي مختلف تحقيقات گوناگوني انجام شده است.

2-2- نظريه های مربوط به موضوع تحقيق
1-2-2- اهمیت ارتباطات جمعي
ارتباط غيرمستقيمي كه از طريق مطبوعات پرتيراژ و مخصوصاً وسايل ارتباطي نوين نظير راديو و تلويزيون بين گروه‌هاي وسيع انساني ايجاد مي‌گردد، «ارتباط توده‌اي» يا جمعي ناميده مي‌شود. اين نوع ارتباط بين هزاران و ميليون‌ها نفر افراد ناآشنايي كه در شهرها و كشورهاي گوناگون به صورت گروه‌هاي انبوه زندگي مي‌كنند، پديد مي‌آيد.
البته بايد در نظر داشت ارتباطاتي كه از طريق راديو و مخصوصاً تلويزيون در جوامع توده‌وار برقرار مي‌شوند، از يك جهت جنبه مستقيم دارند. زيرا بيان گوينده راديو، فوري و مستقيم به گوش شنوندگان مي‌رسد و بينندگان تلويزيون نيز با ديدن افراد برروي صفحه گيرنده خود مانند مورد ارتباط مستقيم، پيام‌دهنده را تماشا مي‌كنند و سخنانش را مي‌شنوند. اما نبايد فراموش كرد كه برخلاف ارتباط مستقيم به معناي اخص آن كه رودررو و متقابل است، ارتباط مستقيم راديويي يا تلويزيوني، ارتباطي است يك طرفي و در جريان آن گوينده و شنونده يا نمايش دهنده و بيننده يكديگر را نمي‌شناسند و نمي‌توانند نسبت به بيان و گفتار هم عكس‌العمل مستقيم نشان دهند(معتمدنژاد،1375،صص51-48).
دكتر دادگران در كتاب «مباني ارتباطات جمعي» ارتباطات را به 15 دسته تقسيم مي‌كند و هر يك از آنها را از لحاظ محتوا و كاركرد مورد بررسي قرار مي‌دهد. ما در مطالعه ارتباطات، با انواع پيوندهاي اجتماعي در جامعه سروكار داريم. در اينجا مي‌كوشيم ضمن تقسيم‌بندي ارتباطات از لحاظ محتوا و كاركرد، هر يك از آنها را به طور جداگانه بررسي كنيم:
1. ارتباط خصوصي و بدون واسطه، ارتباطي است فوري و رودررو كه طي آن، پيام مستقيماً ميان پيام‌دهنده و پيام‌گيرنده (يا دو گروه كوچك) رد و بدل مي‌شود. ويژگي‌هاي اين نوع ارتباط عبارتند از:
الف- فرصت جابه‌جايي پيام‌گيرنده و پيام‌دهنده
ب- فرصت تصحيح يكديگر
ج- ارتباط چهره به چهره و عميق
د- قابل رويت بودن آثار پيام
2. ارتباط جمعي يا عمومي، تعبير تازه‌اي است كه جامعه‌شناسان آمريكايي براي مفهوم Mass Media بكار برده‌اند. اين واژه كه از ريشه لاتيني Media (وسايل) و اصطلاح انگليسي Mass يا توده تشكيل شده است، از نظر لغوي به معناي ابزارهايي است كه از طريق آنها مي‌توان با افرادي نه به طور جداگانه يا با گروه‌هاي خاص و همگون، بلكه با جماعت كثير يا توده‌اي از مردم به طور يكسان دسترسي پيدا كرد. امروزه اين نوع وسايل عبارتند از: روزنامه، راديو، تلويزيون، سينما، اعلان‌ها درباره گزينش مفهوم Mass Media ميان دانشمندان اختلاف نظر فراواني وجود دارد. از اين رو برخي آن را «وسايل ارتباط جمعي» مي‌نامند. در مجموع اين مفاهيم علي‌رغم برخي تفاوت‌هاي ظاهري، از نظر معنايي با يكديگر شديداً قرابت و نزديكي دارند.
بديهي است در ميان ابزارهاي پخش پيام، روزنامه، راديو و تلويزيون داراي نكات مشترك فراواني هستند: پيام‌هاي آنها به طور متناوب پخش مي‌شود؛ مطلب آنها را خبرنگاران تهيه مي‌كنند و جاهاي خاصي براي مطالب خبري و تحليل آنها وجود دارد.
بدون ترديد، ميان راديو، تلويزيون و مطبوعات، همبستگي انكارناپذيري وجود دارد كه آنها را از سينما يا اعلان‌ها و… متمايز مي‌سازد از اين رو، بهتر آن است كه مجموعه اين پديده را تحت عنوان نوعي از مطبوعات يا همان گونه كه گفته شد، وسايل ارتباط جمعي به كار برد؛ آكادمي فرانسه نيز مجوز كاربرد چنين معناي تازه‌اي را با تكيه بر جمع شگفت‌انگيز اين دو كلمه Mass Media صادر كرده است.
بنابراين، در تعريف ارتباط جمعي مي‌توان گفت، ارتباط جمعي يا عمومي، انتقال اطلاعات با وسايلي (نظير روزنامه، كتاب، امواج راديو، تلويزيوني و غيره) براي گروه غير محدودي از مردم با سرعتي زياد انجام مي‌گيرد. ويژگي‌هاي اين نوع ارتباط عبارتند از:
الف- پيام‌گيران ناآشنا، پراكنده
ب- بازگشت پيام يا بازخورد با تاخير
ج- سرعت عمل زياد
د- تكثير پيام
هـ- ارتباط سطحي و ناپايدار
3. ارتباط نوشتاري، ارتباطي است كه در آن، اطلاعات از طريق قلم بر كاغذ نقش مي‌بندد
(مانند نامه، روزنامه، كتاب و غيره).
4. ارتباط غير نوشتاري، ارتباطي است كه اطلاعات و افكار از طريق امواج (مانند راديو، تلويزيون، تلفن و تلگراف و غيره) ميان افراد مبادله مي‌شود.
5. ارتباط ملي، ارتباطي است كه پيام‌ها، اطلاعات و مفاهيم، از طريق وسايل ارتباط جمعي
(نظير راديو، تلويزيون و مطبوعات) در چارچوب جغرافيايي يك كشور منتشر مي‌شود.
6. ارتباط فرا ملي، پيام‌ها و اطلاعاتي كه از طريق ماهواره‌ها مرزهاي جغرافيايي را در مي‌نوردد و موجبات نزديكي ميان انسان‌ها بر روي كره زمين مي‌شود. (مانند تلويزيون آسيايي و اروپايي و تلويزيون‌هاي بدون مرز و غيره).
7. ارتباط كلامي، در اين نوع ارتباط، اطلاعات و افكار از طريق زبان و گفتار منتقل مي‌شود
(نظير تلفن، تلگراف و غيره).
8. ارتباط غير كلامي، ارتباطي است كه مفاهيم و معاني از طريق غير زباني و گفتاري ميان انسان‌ها منتقل مي‌شود (نظير عكس، تصوير، فيلم و غيره). «تصاوير در مجموع، به عنوان يك وسيله ارتباطي مي‌تواند بخشي از اطلاعاتي را كه ريختن آنها در قالب كلمات دشوار است، منتقل كنند. تصاوير را مي‌توان در يك موقعيت و در يك زمان تهيه كرد و در موقعيتي كاملاً متفاوت و در زماني دورتر آنها را ديد. امروزه كه تلويزيون و ماهواره در دسترس بشر است، تصاوير را مي‌توان به طور همزمان، درست همان‌گونه كه كلمات ما توسط راديو مخابره مي‌شود، به سراسر جهان مخابره كرد».
9. ارتباط انساني، اطلاعات و مفاهيمي كه ميان دو انسان ردوبدل مي‌شود (مانند نامه، تلفن و غيره)
10. ارتباط ابزاري يا ماشيني كه درست برعكس ارتباط انساني است. در اين نوع ارتباط، گردش اطلاعات ميان دو ابزار يا ماشين رد و بدل مي‌شود (نظير انتقال اطلاعات مخزن به بلندگو يا صفحه تلويزيون).
11. ارتباط زماني، ارتباطي است كه انتقال اطلاعات بايد در زمان معين انجام گيرد. در غير اين صورت، ارزش چنداني ندارد (مانند گزارش‌هاي خبري).
12. ارتباط غير زماني كه درست برعكس ارتباط زماني، محدود به زمان خاصي نيست و اطلاعات آن مي‌تواند پيوسته معتبر باشد (مانند كتابخانه).
13. ارتباط سازماني، در اين نوع ارتباط، انتقال اطلاعات و دريافت پيام، به امكانات گسترده فني و برنامه‌ريزي و سازماندهي و نيز بودجه و پرسنل و… نياز دارد.
14. ارتباط غير سازماني، ارتباطي است كه به امكانات فني و بودجه و سازماندهي و مقررات نياز ندارد (مانند نامه‌ها و گفت و شنودهاي حضوري و… )
15. ارتباط نمادين، ارتباطي است كه طي آن، پيام‌ها در قالب علائم و نشانه‌ها از طريق حواس فرد دريافت مي‌شود (مانند حالات چهره پيام‌دهنده، حركات و ژست‌هاي او، لحن و طنين و اوج و حضيض صدايش) اين عوامل و بسياري عوامل ديگر، بخشي از پيام هستند كه پيام‌گيرنده، آنها را نشانه‌خواني مي‌كند. اين حالات و حركات مي‌تواند از فرهنگي به فرهنگ ديگر متفاوت باشد.
دكتر محسنيان راد نيز در كتاب «ارتباط شناسي» خود پس از يك‌سري تقسيم‌بندي در نهايت مدلي را براي ارتباطات انساني ارائه مي‌كند(محسنيان راد،1380،ص371).
با اين اوصاف به اين نتيجه مي‌رسيم كه بايد ضابطه خود را نه ماهيت فرستنده قرار دهيم، نه مجراي ارتباطي و نه خصوصيات حواس مورد توجه، بلكه به تعداد افرادي كه گيرنده پيام هستند توجه كنيم. از طرف ديگر عملاً با توجه به اين خصوصيت يعني جماعت مخاطب است كه اصطلاح وسايل ارتباطي جمعي را مي‌توان توجيه كرد. اين اصطلاح آن نوع ارتباطي را مشخص مي‌كند كه هدف آن تماس با يك مخاطب معين يا يك گروه كوچك نيست، بلكه با جمع سرو كار دارد.
مهمترين ویژگی های ارتباطات جمعي نسبت به ارتباطات سنتي
1- غير شخصي بودن و يكنواخت بودن پيام‌هاي ارتباطات جمعي
نخستين ويژگي ارتباطات جمعي در برابر ارتباطات سنتي، غير شخصي بودن پيام‌هايي است كه از مجراي وسايل ارتباطي نوين در اختيار انسان‌ها گذاشته مي‌شوند. به عبارت ديگر انتقال جمعي پيام‌ها از طريق وسايل فني جديد، با هرگونه ارتباط مستقيم و هر گونه انتقالي كه مستلزم تماس چهره به چهره پيام‌دهنده و پيام‌گيرنده باشد، مغاير است. ارتباطات سنتي – چنان كه قبلاً نيز اشاره شد – ارتباطاتي هستند كه به طور مستقيم بين انسان‌ها برقرار مي‌گردند و چون براي اشاعه آنها از تكنيك‌هاي تكثير كننده و توسعه دهنده نظير راديو، سينما و تلويزيون و مطبوعات پرتيراژ استفاده نمي‌شود، اين نوع ارتباطات معمولاً بين افراد يك گروه نسبتاً كوچك، محدود مي‌ماند. ارتباطات جمعي برخلاف ارتباطات سنتي، تماس مستقيم پيام‌دهنده و پيام‌گيرنده را از ميان مي‌برند. به همين جهت جلسات سخنراني نمايش تاتر و كنسرت كه همه در حضور افراد برگزار مي‌شوند، از قلمرو ارتباطات جمعي خارج مي‌گردند.
بنابراين مهمترين ويژگي ارتباطات جمعي نسبت به ارتباطات سنتي آن است كه به پيام‌دهندگان اجازه مي‌دهند، پيام‌ها و اطلاعات مختلف را بدون تماس مستقيم با پيام‌گيرندگان به آنها منتقل سازند، در حالي كه تماس رودررو اساس تمام ارتباطات در جوامع بدون وسايل ارتباطي است.
2- نهادي بودن ارتباطات جمعي
دومين ويژگي ارتباطات جمعي نسبت به ارتباطات سنتي، نهادي بودن آنهاست. ارتباطات سنتي كه رودررو و مخصوص يك گروه نسبتاً محدود هستند، اصولاً به طور خود به خود صورت مي‌گيرند و اغلب از برخوردهاي تصادفي افراد با يكديگر ناشي مي‌شوند. در چنين وضعي به علت نبودن تكنيك‌هاي ارتباطي، افراد در موقعيت‌هاي مختلف نظير مبادلات اقتصادي و تجمعات مذهبي، اطلاعات خود را از طريق دهان و گوش به يكديگر منتقل مي‌كنند. به همين سبب انتقال اطلاعات فقط هنگام برخوردهاي اجتماعي، كه مستقيماً براي اين منظور ترتيب داده نشده‌اند و جنبه تصادفي دارند، پديد مي‌آيند.
برخلاف ارتباطات سنتي، تكنيك‌هاي ارتباط جمعي به طور ارادي و عمدي در چارچوب نهادهاي خاص اجتماعي كار خود را دنبال مي‌كنند. موسسات مطبوعاتي فرستنده‌هاي راديويي و تلويزيوني و استوديوهاي سينمايي از اين نهادها به شمار مي‌روند. موسسات ارتباط جمعي به تمام معني «نهادهاي اجتماعي‌» هستند. زيرا همه آنها به موجب اصول معيني – كه با توجه به زمان و مكان و نظام‌هاي سياسي مي‌باشند و در اداره آنها افراد متخصص گوناگوني با يكديگر همكاري مي‌كنند.
3- وابس
تگي ارتباطات جمعي به ساير عناصر زندگي اجتماعي
سومين ويژگي ارتباطات جمعي وابستگي آنها به عناصر ديگر زندگي اجتماعي است. چنانكه يادآوري شد توسعه مطبوعات با پيشرفت سوادآموزي و تحصيلات مدرسه‌اي رابطه نزديك دارد. گسترش راديو و تلويزيون نيز به سطح زندگي جامعه وابسته است. تا جايي كه مي‌توان گفت بين توسعه ارتباطات جمعي و سطح زندگي يك نوع تقارن خاص وجود دارد. ارتباطات جمعي با نهادهاي مخصوص خود، در عين حال معلول و علت توسعه يافتگي مي‌باشند:
اولاً: ارتباطات جمعي معلول توسعه يافتگي هستند. زيرا گسترش اين نوع ارتباط به چگونگي آموزش بستگي دارد. آموزش، انسان را به مطالعه تشويق مي‌كند و كانون‌هاي توجه و علاقه عمومي را افزايش مي‌دهد و مردم را به روزنامه خواني و استفاده از راديو و تلويزيون و سينما وا مي‌دارد. توسعه ارتباطات جمعي، بدون توسعه اقتصادي نيز امكان‌پذير نيست. چون تنها در شرايط توسعه يافتگي اقتصادي است كه جوامع مي‌توانند صنايع و مخصوص توليد دستگاه‌هاي فرستنده و گيرنده راديويي و تلويزيوني ايجاد كنند و وسايل ارتباطي نوين را در اختيار گروه‌هاي وسيع اجتماعي بگذراند.
ثانياً: ارتباطات جمعي از علل توسعه يافتگي نيز به شمار مي‌روند. چون اگر

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید